Een betonnen bijzettafel is het meubel dat je pas mist als hij er niet staat. Het glas, het boek en de afstandsbediening belanden anders op de salontafel, die daardoor vol raakt en de kamer druk maakt. Deze pagina gaat over drie vragen die de keuze bepalen: hoe hoog moet hij zijn, waar zet je hem neer, en welk formaat past in een krappe hoek.
De aanpak is praktisch: eerst de hoogte ten opzichte van je bank of ligstoel, dan de plekken waar een bijzettafel echt werkt, en tot slot het verschil tussen binnen en buiten.
In de buurt van de zithoogte of net onder de armleuning
Vijf plekken waar een bijzettafel echt werkt
Of het model voor buiten bedoeld is, niet het formaat
Onderdeel van de gids met vijf thema’s en dertig artikelen over betonnen meubelen
1 De juiste hoogte naast je bank of ligstoel
De hoogte is de enige maat waarbij een bijzettafel echt kan tegenvallen. Staat hij te laag, dan moet je voorover buigen om een glas neer te zetten; staat hij te hoog, dan voelt hij als een tafel waar je niet bij kunt als je zit. Beide gevallen leiden ertoe dat de tafel uiteindelijk niet gebruikt wordt.
De meest werkbare manier om de hoogte te bepalen is om naar je bank te kijken in plaats van naar een catalogus. Twee oriëntatiepunten zijn genoeg: de hoogte van de zitting waarop je zit, en de hoogte van de armleuning. Een bijzettafel die ongeveer op zithoogte uitkomt of daar net onder blijft, is bijna altijd prettig; komt hij op de hoogte van de armleuning uit, dan zit hij aan de hoge kant.
Bij een ligstoel of een lage fauteuil ligt dat anders. Daar zit je dieper en lager, en een bijzettafel die naast de bank goed werkt, kan naast de ligstoel te hoog zijn. Het praktische gevolg is dat je per zitplek moet kijken, niet per kamer. Wie zowel een bank als een ligstoel heeft, kiest voor de ligstoel een lagere variant of zet de tafel op een plek waar je hem vanuit beide houdingen kunt bereiken.
2 Vijf plekken waar een bijzettafel echt werkt
Een bijzettafel is geen meubel dat je in het midden van een kamer zet. Hij werkt op plekken waar iemand zit en iets kwijt wil, maar waar geen ruimte is voor een grotere tafel. Vijf plekken komen in Nederlandse huizen steeds terug.
- Naast de bank. De klassieke plek. Hij vervangt het stapeltje boeken of het krukje dat daar meestal staat, en houdt het salontafelblad vrij.
- Naast de ligstoel. Hier is de hoogte de belangrijkste keuze, omdat je dieper en lager zit dan op de bank.
- In een hoek van de woonkamer. Een hoek die anders leeg blijft, krijgt een functie zonder dat er loopruimte verloren gaat.
- In de gang of bij de trap. Een plek voor sleutels, post en een plant, waar een grote tafel nooit past.
- Op het terras of het balkon. Buiten werkt dezelfde logica, maar met andere eisen aan het oppervlak.
Wat deze vijf plekken gemeen hebben, is dat de tafel nergens in de weg staat. Zodra een bijzettafel in een looproute terechtkomt, wordt hij een obstakel in plaats van een hulpmiddel — en dat is de meest voorkomende reden waarom mensen hem uiteindelijk weer wegzetten.
2.1 Op een balkon: waar je op moet letten
Een balkon stelt andere eisen dan een tuin. De ruimte is kleiner, zodat een bijzettafel daar vaak de enige tafel is die past, en er is meer wind dan op een beschut terras. Kies daarom een model dat stabiel genoeg is om te blijven staan en dat tegen vocht en vorst kan. Ook de ondergrond telt: op een houten balkonvloer wil je geen scherpe randen die krassen achterlaten.
3 Klein, rond of vierkant: formaat in een krappe hoek
Als de plek krap is, bepaalt de vorm van de hoek welk formaat werkt. Dat is eenvoudiger dan het lijkt: kijk naar de vorm van de ruimte die je hebt, niet naar het aantal centimeters.
Een rechthoekige hoek. Een vierkante tafel vult zo’n hoek het beste, omdat zijn rechte zijden langs beide wanden lopen. Een ronde tafel in een rechte hoek laat aan beide zijden een kier over waar niets mee te doen is.
Een vrije plek naast een zitmeubel. Daar werkt rond beter, omdat je er van alle kanten langs kunt lopen en er niet tegenaan stoot. Een ronde tafel met een kleine diameter is in een smalle ruimte ook visueel lichter dan een vierkante met hetzelfde bladoppervlak.
Bij een krappe hoek is het verstandig om kleiner te kiezen dan je denkt. Een bijzettafel hoeft niet groot te zijn om nuttig te zijn: één glas, één boek en één klein dienblad is precies waar hij voor bedoeld is. Een groter model dat tegen de muur gedrukt staat, levert geen extra functie op.
4 Binnen of buiten: welk type kies je?
De vraag binnen of buiten gaat niet over het formaat, maar over het type. Een tafel die bedoeld is voor binnen, hoort niet op een terras of balkon te staan, ook al ziet hij er hetzelfde uit als een model dat daar wel voor gemaakt is. Het verschil zit in het oppervlak en in de manier waarop het materiaal tegen vocht en temperatuurwisselingen bestand is.
Binnen is de eis eenvoudig: het oppervlak moet tegen een kopje kunnen, en de tafel moet stabiel genoeg staan om er iets op te zetten zonder dat hij wiebelt. Buiten komen daar regen, nachtvorst en temperatuurverschillen bij. In Nederland betekent dat vooral: een natte herfst en een winter waarin het af en toe hard vriest. Een tafel die dat seizoen na seizoen moet doorstaan, vraagt een ander oppervlak dan een tafel die de hele tijd in een verwarmde kamer staat.
Praktisch gezien zijn er twee goede redenen om een aparte tafel voor buiten te nemen. De eerste is dat je hem niet elke keer naar binnen en naar buiten hoeft te slepen, wat met beton geen pretje is. De tweede is dat een tafel die buiten staat, in de winter minder goed te verplaatsen is. Wie zowel binnen als buiten een bijzettafel wil, kiest daarom vaak voor één model binnen en één model dat buiten mag blijven staan.
Meer over de eisen die buiten gelden — vorst, vocht en waar je hem neerzet — staat bij de betonnen bijzettafel buiten.
5 Twee bijzettafels combineren in plaats van één grote
De laatste variant is er twee in plaats van één. Twee kleine bijzettafels naast elkaar leveren samen meer bruikbaar blad dan één grote, maar met een belangrijk verschil: ze zijn te verplaatsen, en ze vullen de ruimte niet als één blok.
Dat werkt vooral in een kleine woonkamer. Bij bezoek schuif je ze tegen elkaar tot één geheel; op een gewone dag staan ze los, aan weerszijden van de bank, waar ze allebei binnen handbereik zijn. Voor wie gasten ontvangt maar de rest van de week een rustige kamer wil, is dat de meest flexibele oplossing.
Visueel heeft de combinatie nog een voordeel: twee kleinere bladen in hetzelfde materiaal ogen lichter dan één groot blad, ook als de totale oppervlakte gelijk is. In een kleine of volle kamer scheelt dat merkbaar. Wie twijfelt tussen twee kleine tafels en één ronde tafel, vindt bij de ronde betonnen salontafel in een kleine woonkamer vijf opstellingen om mee te vergelijken.
6 Onderhoud van een kleine betonnen tafel
Kleine tafels hebben bij het onderhoud één voordeel: ze zijn te tillen. Je kunt ze naar de plek brengen waar je ze wilt behandelen, in plaats van eromheen te moeten werken. Dat maakt de verzorging eenvoudiger dan bij een grote tafel.
In de praktijk komt het neer op drie dingen. Afnemen met een vochtige doek, zonder agressieve schoonmaakmiddelen. Kringen van een nat glas zo snel mogelijk wegvegen, want hoe langer vocht in het oppervlak blijft, hoe meer kans het heeft om een spoor achter te laten. En een tafel die buiten staat in de winter niet op een plek laten staan waar water onder kan blijven liggen.
Welke behandeling precies nodig is, hangt af van het oppervlak. Een gladde afwerking vraagt ander onderhoud dan een gestructureerde, en dat verschil is groter dan de meeste mensen verwachten. Wie wil weten wat zijn tafel nodig heeft, kan bij onderhoud per afwerking terecht; daar staat per oppervlak wat wel en niet verstandig is.
Een bijzettafel is dus een klein meubel met een duidelijke opdracht: de dingen opvangen die anders op de salontafel belanden, op een plek waar ze binnen handbereik zijn en niemand eromheen hoeft te lopen. Wie de hoogte op zijn eigen zitmeubels afstemt en de plek buiten de looproute kiest, heeft daar jaren plezier van. Zoek je een model, kijk dan bij de bijzettafels en salontafels van beton, of lees verder in de Gids voor betonnen meubelen.