Als er meer mensen aan tafel komen dan er stoelen zijn, is een beton bankje of een hocker de eenvoudigste oplossing. Het is een zitmeubel dat je bijschuift wanneer het nodig is, en dat de rest van de week niet in de weg staat. In een tuin of op een balkon werkt hetzelfde idee: losse zitplekken die je verplaatst in plaats van een volledige loungeset.
Deze pagina gaat over die keuze: wanneer een bankje of hocker werkt, hoeveel je er nodig hebt bij welke tafel, wat het verschil is tussen binnen en buiten, en waar je op moet rekenen qua comfort.
Extra zitplekken bij een tafel, niet als vervanging van eetkamerstoelen
Afhankelijk van de tafellengte en de plekken die al bezet zijn
Zelfde vorm, andere eisen aan het oppervlak
Onderdeel van de gids met vijf thema’s en dertig artikelen over betonnen meubelen
1 Wanneer een betonnen bankje of hocker werkt
Een bankje of hocker van beton werkt het beste waar het als aanvulling wordt gebruikt. Het is geen vervanging van een eetkamerstoel, maar een extra plek die je erbij haalt wanneer het druk is.
Er zijn drie situaties waarin dat goed uitkomt. De eerste is het dagelijks gebruik met een klein gezelschap, waarbij je één of twee plekken over hebt voor als er iemand blijft eten. De tweede is de tuin of het balkon, waar je geen volledige loungeset wilt maar wel een paar plekken om te zitten. De derde is een kamer waar ruimte ontbreekt: een bankje dat onder de tafel past als het niet gebruikt wordt, kost in feite geen vloeroppervlak.
Waar het minder goed werkt, is als vaste zitplek voor langere tijd. Een harde zitting zonder rugleuning is niet bedoeld om een avond aan te zitten; daarvoor zijn stoelen met een rug gemaakt. Zie het bankje dus als de plek voor het extra persoon, de korte zit, en het moment dat er even geen stoel is — niet als vervanging van een complete set.
In de praktijk overlapt deze categorie met die van de kleine tafel: een compacte betonnen tafel kan dezelfde rol vervullen, en andersom kan een laag bankje naast een tafel dienstdoen als plek voor een boek of een dienblad. Waar dat onderscheid zit en welke maat daarbij hoort, staat bij de betonnen bijzettafel.
2 Hoeveel bankjes naast een tafel?
De vraag hoeveel bankjes je nodig hebt, is eigenlijk de vraag hoeveel plekken je aan de tafel overhoudt. Dat hangt af van de tafellengte en van het aantal personen dat er dagelijks zit.
De bruikbaarste manier om het te bepalen is om de tafel in plekken te verdelen. Tel eerst het aantal plekken dat de tafel zelf biedt op basis van zijn lengte. Bepaal vervolgens hoeveel daarvan dagelijks bezet zijn door vaste stoelen of door de bank. Het verschil tussen die twee is het aantal plekken waarvoor je losse zitmeubels nodig hebt.
In de praktijk komt het op drie uitkomsten neer. Eén bankje is genoeg als de tafel een kleine overcapaciteit heeft en er af en toe iemand bij komt; het staat dan meestal aan de kop of aan de zijkant. Twee bankjes werken goed naast een langere tafel, aan weerszijden van de bank, zodat de plekken in het midden altijd vrij blijven voor stoelen. Meer dan twee is zelden nodig: als je structureel meer zitplekken nodig hebt, is een grotere tafel of een extra eetkamerstoel de betere oplossing, want een rij bankjes naast elkaar wordt onrustig en zit minder prettig.
Voor wie de tafel nog moet kiezen, is het verstandig om eerst de maat en het aantal plekken te bepalen en pas daarna naar de zitmeubels te kijken. Hoe je die maat bepaalt bij een betonnen tafel, staat bij de betonnen eettafel. Wie vooral buiten eet, heeft daarbij nog een extra afweging: hoe de tafel en de zitplekken buiten staan ten opzichte van het weer en het seizoen. Die staat bij buiten eten.
2.1 Hoogte afstemmen op je tafel
De hoogte is het punt waar een bankje of hocker wel of niet werkt, en het is ook het punt dat het vaakst wordt vergeten. Een zitmeubel dat te laag is, voelt als op de grond zitten; een zitmeubel dat te hoog is, voelt als op een kruk achter een te lage tafel.
De vuistregel die in de praktijk goed werkt: kijk naar je eigen tafel en naar de stoelen die je al hebt. Een bankje of hocker die qua zithoogte in de buurt komt van je bestaande stoelen, past bij die tafel. Wijkt het er duidelijk van af, dan is het geen zitplek aan de tafel maar een los meubel dat je ergens anders neerzet. Neem dus, als je een bankje koopt voor aan tafel, de zithoogte van je stoelen als uitgangspunt en niet de hoogte van het bankje op zich.
3 Binnen en buiten: hetzelfde bankje?
De vorm van een bankje of hocker is binnen en buiten in principe hetzelfde. Het verschil zit in de eisen die aan het oppervlak worden gesteld, en dat verschil is groter dan bij veel andere meubels.
Binnen is de eis dat het materiaal tegen dagelijks gebruik kan en prettig aanvoelt. Buiten komen daar regen, vuil en temperatuurverschillen bij. In Nederland betekent dat vooral: een natte herfst en een winter met vorst. Een bankje dat buiten blijft staan, moet daartegen kunnen — en niet elk model dat er geschikt uitziet, is dat ook werkelijk.
Praktisch gezien zijn er twee dingen om op te letten. Het eerste is de plek: een bankje dat op een plek staat waar water blijft liggen, krijgt het zwaarder te verduren dan een bankje op een plek waar het weg kan lopen. Het tweede is het oppervlak: een gesloten, egaal oppervlak droogt sneller op en laat minder vuil achter dan een gestructureerd oppervlak, waar water en vuil zich in de structuur kunnen nestelen.
Of een bankje binnen en buiten allebei kan, hangt dus af van het model en van de standplaats. Wil je een zitplek voor buiten die daar echt voor bedoeld is, dan is het verstandig om dat als uitgangspunt te nemen in plaats van een binnenzitmeubel naar buiten te dragen. Wat er bij een betonnen tuintafel komt kijken qua formaat, standplaats en onderhoud, staat bij de beton tuintafel.
4 Comfort: waar je op moet rekenen
Een bankje of hocker van beton heeft een harde zitting. Dat is de eigenschap die het meest bepaalt hoe je het gebruikt, en het is ook het punt waar verwachtingen en werkelijkheid het vaakst uit elkaar lopen.
Wat een harde zitting betekent, is dat je er niet langdurig op wilt zitten zonder iets eronder of erachter. Voor een korte zit is dat geen enkel probleem. Voor een langere zit zijn er drie manieren om het comfortabeler te maken: een kussen op de zitting, een kussen in de rug tegen de tafel of tegen een muur, of een combinatie van beide. Een kussen dat op maat past, doet daarbij meer dan een groot kussen dat verschuift.
Wat ook helpt, is de vorm. Een bankje met een kleinere zitting is prettiger als extra plek dan een lang exemplaar, omdat je erbij kunt zitten zonder direct naast iemand te schuiven. En een bankje dat laag is, werkt beter als voetensteun of als plek naast een lage tafel dan als zitplek aan een eettafel.
5 Combineren met betonnen tafel en bestaande stoelen
De laatste vraag is hoe een bankje of hocker staat naast een betonnen tafel en de stoelen die er al zijn. Dat is vooral een kwestie van verhoudingen.
Als de tafel zelf van beton is, is een betonnen bankje een logische keuze: het materiaal komt terug en het geheel leest als een set. Let wel op dat je niet te veel van hetzelfde naast elkaar zet — een betonnen tafel met daaromheen uitsluitend betonnen zitmeubels wordt zwaar. Een combinatie van betonnen tafel, betonnen bankje en houten of stoffen stoelen werkt meestal beter, omdat er dan een tweede materiaal is dat de kamer ademruimte geeft.
Qua verhoudingen is het verstandig om het bankje qua zithoogte en qua formaat af te stemmen op de stoelen die je hebt. Een bankje dat duidelijk hoger of lager is dan de stoelen valt op, en niet op een manier die bedoeld lijkt. Houd ook in het oog dat een bankje breder is dan een stoel: het neemt de plek van anderhalf tot twee stoelen in, en dat kan aan een tafel net te veel zijn.
Een betonnen bankje of hocker is dus een goed idee op de plek waar het als aanvulling werkt: een extra plek aan tafel, een zitje in de tuin, een meubel dat niet in de weg staat als het niet gebruikt wordt. Wie het als vaste eetkamerstoel wil inzetten, komt met een stoel beter uit. Zoek je een model, kijk dan bij de bijzettafels en eettafels van beton, of lees verder in de Gids voor betonnen meubelen.